Natuurwetenskap Graad 9 Vraestelle En Memorandums Kwartaal 1 – Reliable
1.4 Watter stof is ‘n goeie geleier van elektrisiteit? A) Rubber B) Plastiek C) Yster D) Glas
1.5 ‘n Toestel wat elektriese energie omskakel na lig- en hitte-energie, is ‘n … A) Motor B) Weerstand C) Gloeilamp D) Batterylaaiers
1.3 Die stroombaan waarin komponente in een lus verbind is, word genoem: A) Parallelstroombaan B) Serie-stroombaan C) Gemengde stroombaan D) Oop stroombaan
3.4 Wat is die verskil tussen ‘n geleier en ‘n isolator? Gee een voorbeeld van elk. (3) natuurwetenskap graad 9 vraestelle en memorandums kwartaal 1
1.1 C, 1.2 B, 1.3 B, 1.4 C, 1.5 C VRAAG 2: PAS DIE KOLOMME (5 punte) Pas Kolom A by Kolom B.
2.1 B, 2.2 C, 2.3 A, 2.4 E (Let op: Ohm-meter meet weerstand – pas korrek by A; hier is ‘n fout – korrekte pas: 2.4 A, 2.5 D) Regstelling: 2.4 – A, 2.5 – D VRAAG 3: ELEKTRIESE STROOMBANE (15 punte) 3.1 Teken ‘n eenvoudige serie-stroombaan met een battery, een gloeilamp en ‘n oop skakelaar. Gebruik die korrekte stroombaansimbole. (5)
5.1 Formuleer ‘n hipotese vir hierdie ondersoek. (2) 5.2 Wat is die onafhanklike veranderlike? (1) 5.3 Wat is die afhanklike veranderlike? (1) 5.4 Noem twee veranderlikes wat konstant gehou moet word. (2) 5.5 Watter resultaat verwag jy as die draad langer word (verhoog/decrease weerstand)? (2) 5.6 Wat is die gevolgtrekking as die stroom afneem met langer draad? (2) (3) 1
3.2 Verduidelik wat gebeur met die helderheid van die gloeilamp as jy ‘n tweede gloeilamp in serie byvoeg. (3)
3.3 Noem twee maniere om die stroom in ‘n stroombaan te verhoog. (4)
5.1 Hoe langer die draad, hoe hoër die weerstand. 5.2 Lengte van die draad. 5.3 Stroom (of weerstand). 5.4 Tipe draad (materiaal), dikte van draad, temperatuur, spanning. 5.5 Weerstand neem toe. 5.6 Langer draad veroorsaak hoër weerstand, dus laer stroom by konstante spanning. Einde van vraestel As jy wil hê ek moet ‘n volledige, kant-en-klare PDF-sjabloon maak (vrae + memo in een dokument) of meer oefenvrae byvoeg vir biologie/chemie (selle, spysvertering, mengsels, ens.), laat weet gerus! (5) 5
(Nog 5 vrae soortgelyk – hier afgekort vir lengte)
3.1 Simbole: battery (lang en kort lyn), lamp (kring met kruis), skakelaar (oop – twee sirkels nie verbind nie), verbindingslyne. 3.2 Die lamp word dowwer omdat die totale weerstand toeneem en die stroom verminder. 3.3 Voeg meer batterye in serie by; verminder die weerstand (bv. parallel resistors). 3.4 Geleier laat stroom maklik deur (bv. koper); isolator keer stroom (bv. rubber). VRAAG 4: BEGRIPPE EN TOEPASSINGS (10 punte) 4.1 Definieer elektriese spanning. (2) 4.2 ‘n Stroombaan het ‘n battery van 9 V en ‘n weerstand van 3 Ω. Bereken die stroom deur die stroombaan. (Formule: V = I × R) (3) 4.3 Noem drie faktore wat die weerstand van ‘n draad beïnvloed. (3) 4.4 Wat is die funksie van ‘n aardlekskakelaar in ‘n huishoudelike stroombaan? (2)
4.1 Spanning is die energie per ladingseenheid wat deur ‘n battery of kragbron verskaf word. 4.2 I = V / R = 9 V / 3 Ω = 3 A 4.3 Lengte van draad, dikte (deursnee-area), tipe materiaal, temperatuur. 4.4 Dit beskerm teen elektriese skok deur die stroom af te skakel as daar ‘n lekstroom is. VRAAG 5: ONDERSOEK (10 punte) ‘n Leerder wil ondersoek of die lengte van ‘n draad die weerstand beïnvloed. Sy gebruik dieselfde tipe draad, maar verskillende lengtes, en meet die stroom by konstante spanning.
| Kolom A | Kolom B | |---------|---------| | 2.1 Volt | A. Meet weerstand | | 2.2 Ampère | B. Eenheid van spanning | | 2.3 Ohm | C. Eenheid van stroom | | 2.4 Ohm-meter | D. Toestel om stroom te meet | | 2.5 Ammeter | E. Toestel om spanning te meet |
1.1 Wat is die eenheid van elektriese stroom? A) Volt B) Ohm C) Ampère D) Watt